Điếu văn

TƯỞNG NIỆM

HÒA THƯỢNG ÂN SƯ thượng QUẢNG hạ BỬU

* * *

戒 珠 不 染 十 方 朝 向 如 千 江 歸 大 海

慧 劍 無 雙 四 衆 霑 恩 似 萬 般 依 鴻 日

Hỡi ôi!

Bàng hoàng thay! Cơn vô thường mau chóng

Đau đớn thay! Nỗi mất mát nào ngờ

Để từ đó, nguồn mưa pháp còn ai tuôn rưới

Và rồi đây, cội bóng mát biết đâu nương nhờ!

Thầy ra đi khi ngày mới vừa sang

Cơn quạnh quẽ ngỡ ngàng cho khắp chốn

Sống như Thầy, ngước mắt trông lên, không thẹn với chư Phật, liệt Tổ

Tu như Thầy, ngoảnh mặt nhìn lại, không uổng của tín thí đàn-na.

Nhớ Thầy xưa!

Tuổi hai mươi chợt tỉnh giấc Nam Kha, từ công danh, mộ Phật Pháp, tìm đến cửa giải thoát

Mái đầu xanh bỗng hay cơn hoàn lương, biệt cha mẹ, ưa nâu sòng, nương náu chốn thiền môn

Nhờ túc duyên, gặp bậc Tòng lâm khả kính – Đồng Thiện đại sư

Bởi phúc lành, ngộ đấng sư tử oai phong – Huyền Quang cao Tăng

Từ đó,

Giới luật nghiêm trì, hai thời công phu chưa từng lơ là bỏ sót

Kinh luận tinh chuyên, Thiền Tịnh trao dồi nào đâu lơ láo cho qua

Năm dài tháng rộng, nuôi lớn chí xuất trần thượng sỹ

Trí cao phước dày, hun đúc nguyện lợi lạc quần sanh

Quản Tăng, dạy chúng, Phật sự trong ngoài đôi vai gánh vác

Xử nhân, tiếp vật, mọi việc trên dưới một tay chu toàn

Học Tăng lớp lớp câu hội, cầu mong mở đường giải thoát

Tục nhân hàng hàng tìm đến, trông chờ chỉ lối tu tâm

Ngày ngày tuyên giảng diệu chỉ của đấng Như lai - Tứ thập nhị chương, Lăng Nghiêm, Di giáo…

Đêm đêm phiên dịch lời vàng của bậc Tổ sư - Phật thừa tông yếu, Đại thừa chỉ quán…

Luật tạng nắm vững, khai giá trì phạm quán thông vô chướng ngại

Luận điển liễu biệt, tánh tướng hữu không rành rẽ đạt thong dong

Vẳng tiếng chuông khuya, biết Thầy tâm thành câu thần chú

Nghe tiếng mõ chiều, hay Thầy kiên trì danh hiệu Phật

Bảy khóa liền, trường Phật học mở lại

Giáo thọ sư, Thầy đảm trách không từ

Trên bục giảng, lời vàng ngọc từng dòng tuôn chảy

Dưới lớp học, âm vang thẩm thấu mọi con người

Giọng từ hòa, ai hay phát xuất từ tuệ giác cao vời

Dáng khoai thai, nào biết hàm chứa một khí chí trượng phu

Dẫu có lúc nhẹ nhàng chỉ bảo người mông muội

Cũng lắm khi kiên quyết trách phạt kẻ cứng đầu

Sa-di luật giải, từng lời, từng chữ phân tích rành rẽ

Tam thập tụng luận, mỗi câu, mỗi ý giảng giải rõ ràng

Bốn mùa mưa nắng, Pháp âm hằng miệt mài lưu chuyển

Quanh năm suốt tháng, kinh luận chẳng có lúc lãng xao

Tánh giới, giá giới không ra ngoài mô phạm

Thân giáo, khẩu giáo vẫn giữ chặt môn quy

Biết bao hàng Tăng sĩ đến rồi đi

Ai cũng kính, cũng hàm ơn giáo dưỡng

Sự nghiệp giáo dục, Thầy hoàn thành xuất sắc

Hạnh nguyện độ sanh, Thầy mỹ mãn chu toàn

Mấy Giới đàn, thỉnh dự hàng Tôn chứng

Tuyển Phật trường, ngự vào Xà-lê vị

Cũng không nề lời thành khẩn kẻ tục

Đến tận nơi để nhất tâm nguyện cầu

Chứng trai, chủ sám, ban Pháp nhũ

Thăm hỏi, dặn dò, tưới cam lồ

Cuộc đời Thầy

Từ xuất gia cho đến lúc về Tây

Vẫn kiên định thẳng tiến một con đường

Tháp cổ rêu phong trên đỉnh đồi sừng sững

Mái chùa nắng pha, mãi hiên ngang bậc xuất trần

Một đã quyết tát cạn sông phiền não

Thì vững tâm lau sạch biển hồng trần

Thấu lẽ huyền vi của tận cùng vũ trụ

Biện rõ sắc không nơi ngũ ấm thân mình

Nối đèn Thiền chiếu soi đời tăm tối

Tiếp Tổ mạch ban rải nước từ bi

Nắm trong tay tuệ kiếm, phá tan quân tham ái

Mặc áo giáp nhẫn nhục, vượt thoát lũ si mê

Cho đến khi thân mắc cơn bạo bệnh

Vẫn an nhiên đối mặt phút vô thường

Rồi từ đây

Niết-bàn toàn diện, Thầy ung dung đạt đến

Cửu phẩm Liên trì, Thầy an lạc đi về

Biết còn ai

Truyền trao nguồn tuệ giác cho Tăng-Ni khắp chốn

Tưới tẩm cơn mưa Pháp đến kẻ tục mọi nơi

Chúng con lòng bỗng thấy chơi vơi

Cơn nghẹn ngào lạc lõng giữa cuộc đời

Bước sanh tử một khi đã đi qua

Đến bao giờ có được phút hội ngộ

Thầy ra đi nhưng Pháp thân còn mãi

Vẫn sát-na tuôn chảy ở trong con

Nguồn sữa pháp hôm nao Thầy đã rưới

Đến mai sau trưởng dưỡng chẳng hao mòn

Chúng con chỉ biết

Thắp nén hương thơm, nhất tâm cầu nguyện

Giác linh Thầy thẳng tiến chốn Liên đài

Ngoái nhìn lại hàng Tăng-tục mong mỏi

Để hóa thân trở về một ngày mai…

Nam Mô Từ Lâm Tế Chánh Tông Tứ Thập Ngũ  Thế, Tu Viện Nguyên Thiều Đệ Nhị Trụ Trì, Húy thượng Quảng hạ Bửu, Hiệu Minh Trí, Tự Trí Biện Hòa Thượng Giác Linh Tân Viên Tịch – tác đại chứng minh

Cựu Tăng sinh khóa IV

Thích Nhuận Thịnh

Khể thủ

ĐIẾU VĂN

ĐIẾU VĂN

KÍNH DÂNG GIÁC LINH HÒA THƯỢNG BỔN SƯ

Hỡi ôi!

Buổi sáng nay

Nước biển Đông triều dâng cơn sóng bạc

Dãy Trường Sơn phủ kín áng mây tang

Đất Bình Định như lệ sầu bi cảm

Thiên Đức tổ đình, bốn chúng bàng hoàng!!!

Niệm Giác linh xưa!

Thừa nguyện tái lai, cõi Ta bà mượn thân tứ đại thác chất.

Xứ Tân Hòa sản sinh bậc Pháp khí chân thật

Tân Mùi năm ấy, giờ lành xuất sanh tại Phù Cát

Chín tháng mười ngày, tựu thành đứa con dòng Hồ tộc

Với,

Bẩm chất thông minh, tinh thần mẫn tiệp

Không cần ai nhắc bảo răn

Sớm thông quốc ngữ, chuyên rành Pháp văn

Ngoài thời cắp sách như chúng bạn

Còn theo mẹ lễ Phật tụng kinh

Đã biết thương người thương vật

Đâu để vạn loại điêu linh

Năm mười hai tuổi, nơi cửa Thiên Sanh, cầu Tâm Minh thượng nhơn dạy đạo

Với chí hiếu học, chốn Tịnh An già-lam, lạy Quảng Đức đại sư khai hóa

Mà,

Duyên lành quá khứ, sao có thể để cuộc đời trôi nổi

Hạnh nguyên xa xưa, nào dám chậm bước xuất trần

Nên,

Năm mười bốn tuổi, đồng chơn nhập đạo

Hưng Long tổ đình nguyện thế phát xuất gia

Được Giác Tánh Hòa thượng ban tên Quảng Phước

Cùng đệ huynh hòa hợp tấn tu

Ngày đêm nghiên tầm kinh điển

Sớm tối thân cận Bổn sư

Nhưng,

Vào buổi điêu linh

Dầu sôi lửa bỏng

Dân tộc lâm nguy

Đạo pháp suy vi

Hạnh Bồ-tát sá gì binh lửa

Đức từ bi nào để dân than

Dẫu chẳng tài nghiêng sông lật núi

Cũng góp phần tế thế an bang

Tâm lý vững vàng

Năm mười bảy tuổi, hừng hực khí thế đấu tranh

Mười năm làm thư ký Phật giáo Liên khu 5 cứu quốc

Ngày ngày tuyên truyền chống ngoại xâm bảo vệ giang san

Đêm đêm cầu nguyện cho thế giới hòa bình, người người an lạc

Nhờ,

Nhân duyên hội đủ, năm hai mươi tuổi, Sa-di tấn đàn

Pháp tự Thiện Nhơn, tâm lành hạnh cả

Mười giới trang nghiêm, hành thêm tinh tấn

Nhưng,

Cội bồ-đề cần được vun xới

Đất chân như quyết phải bước vào

Muốn được vậy, thì:

Ba tạng giáo điển, tám vạn pháp môn

Ngũ thừa diệu dụng, sáu độ vâng theo

Biển pháp có niềm tin để bước

Núi báu sẵn hai tay là được

Nên,

Hai mươi ba tuổi, cùng đồng môn Pháp lữ

Bộ hành vào đến chốn Nha Trang

Gia nhập Phật học viện Trung phần

Nhờ đó:

Biển Pháp tắm gội

Suối Tâm hiển bày

Pháp môn nắm rõ

Tuệ giác mở khai

Thấy rõ hình hài

Xưa nay vẫn vậy

Và,

Hai mươi sáu tuổi, bước lên hàng Như lai sứ giả

Pháp hiệu Quán Hạnh, dự vào Chúng trung tôn

Từ đây khai sinh bậc long tượng Phật pháp

Nhờ đó có thêm hàng sư tử rừng Thiền

Rồi,

Tốt nghiệp Học viện, vì đạo dấn thân

Pháp âm lưu diễn, cam lộ rưới ban

Bắc đến Quảng Nam

Nam vào Bình Thuận

Tây Nguyên ghi dấu

Bình Định thường xuyên

Đâu cần phải bàn huyền nói diệu

Chỉ giản đơn cuộc sống hằng ngày

Từ già chí trẻ, nào kể sang hèn

Dẫu kẻ hung hăng hay người hiền thiện

Đều mến đều thương

Đều cảm đều phục

Gia-lai, Kon-tum – làm Chánh đại diện

Bồ-đề trường sở, mở lớp dạy học

Đạo học, thế học

Cũng đều gồm đủ

Thật là,

Mượn gươm Văn-thù, chém quân phiền não

Noi gương Phổ Hiền, khắp chốn vân du

Học hạnh Quán Âm, đâu phân bỉ ngã

Theo bước Tổ sư, long thịnh Phật pháp

Thấy,

Chúng sanh đảo điên

Gây chiến triền miên

Dân tình khốn khổ

Máu xương đã đổ

Làm sao giác ngộ?

Do đó,

Tùy duyên hóa độ

Gia nhập Tuyên úy

Làm Chánh vùng hai

Thế sự chu toàn

Phật sự đâu bỏ

Nên,

Khai sơn Hồng Từ, Đạo Quang, Pháp Hải…

Khải Đoan trụ trì, quy y, độ chúng

Ái ngữ, lợi hành

Đồng sự chúng sanh

Thế sự đổi dời, sáu năm gian khổ, an trí lao động

Thế nhưng,

Gạch ngói đâu đập nát kim cương

Bùn đất sao biến chất vàng ròng

Ngày về tự tại thong dong, cũng tùy duyên lần nữa

Thiên Đức tổ đình, lãnh chúng dạy dỗ

Phật sự trong ngoài, hỗ trợ Bổn sư

Rồi,

Nối nghiệp Tổ sư

Truyền đăng tục diệm

Kế vãng khai lai

Đào tạo Tăng tài

Trùng hưng Phạm vũ Thiên Đức

Tổ chức đạo tràng khuyến tu

Trải qua nhiều chức Giáo hội

Kinh lịch khắp chốn độ sanh

“Nơi nào cần thì Ta đến,

Hết việc Ta lại đi”

Thân này nào có sá chi

Mặc dầu sức khỏe suy kiệt

Những tưởng,

Cội tùng còn bền lâu trước gió

Gốc mai mãi vững vàng với sương

Nào ngờ,

Nhật nguyệt vẫn xoay vần, bốn mùa đi rồi lại

Xe pháp cần Người vận, cam lộ cần rưới ban

Chúng đệ tử hãy còn non dại, mong Người dạy bảo

Hàng tại gia khao khát pháp vị, chờ Người mớm ươm

Mà Người vội đến cõi niết-bàn

Vứt bỏ mọi ưu phiền thế gian

Than ôi!

Đèn thiền đã tắt, pháp âm đã bặt

Trượng thất cô liêu, không gian tịch mặc

Chỉ còn,

Đức cao như núi cả, hạnh thẳm tợ đại dương

Pháp thân hằng bất diệt, tuệ giác mãi soi đường

Người vẫn sống trong lòng bốn chúng

Dáng từ bi biến khắp nhân gian

Vẫn biết

Thân huyễn hóa đến thời cũng mất

Pháp hư vô nào được lâu bền

Nhưng,

Tình thầy trò làm sao không xót

Nghĩa ân sư thể nào không đau

Dám mong,

Trên tòa sen xin Người chứng giám

Dưới linh đài bốn chúng bi thương

Nguyện Người mau chứng chơn thường

Nhơn duyên trở lại, dẫn đường chúng sanh

Nam-mô Từ Lâm tế chánh tôn, tứ thập ngũ thế, Thiên Đức đường thượng, húy thượng Quảng hạ Phước, hiệu Quán Hạnh, tự Thiện Nhơn, Hòa thượng Bổn sư Tân viên tịch Giác linh thùy từ chứng giám.

Đệ tử

Thích Nhuận Thịnh

Thành kính tưởng niệm

TƯỞNG NIỆM GIÁC LINH TÔN SƯ

TƯỞNG NIỆM GIÁC LINH TÔN SƯ

(Viết vào lúc trước khi di quan)

Kính bạch Giác linh Hòa thượng Tôn sư!

Đây là những giây phút cuối cùng mà chúng con được quì trước kim quan và linh đài của Thầy, lát nữa thôi, chúng con sẽ phải đưa tiễn nhục thân của Thầy về với đất mẹ.

Than ôi!

Nhục thân Thầy còn đó, chúng con vẫn còn đây, mà sao cách biệt trùng trùng. Dẫu biết sanh tử vô kỳ, nhưng chúng con chưa thể nào đủ tâm lý để chấp nhận một sự thật rằng: Thầy đã mãi mãi rời xa chúng con thật rồi.

Thầy ơi, trên liên đài Thầy có thấu cho tâm trạng đớn đau của chúng con vào lúc này. Mới đó thôi, chúng con còn nhận được Pháp âm của Thầy, được nhìn thấy tôn dung của Thầy, mà giờ đây trên những đôi đầu trẻ dại, mảnh khăn tang ghi dấu sự mất mát to lớn nhất của cuộc đời chúng con – đó là mất đi bậc ân sư khả kính! Chúng con hằng ao ước Thầy vẫn còn ở lại lâu dài nơi thế gian để dìu dắt chúng con trên bước đường tu học, để nhìn thấy chúng con từng bước trưởng thành, để nâng đỡ vực dậy sau những lúc chúng con vấp ngã, sẻ chia và vui vầy bên chúng con trong tình đạo vị Thầy trò. Thế nhưng tất cả những ao ước ấy giờ đã trở thành nỗi lụy sầu cho hàng đệ tử chúng con. Dù trong chúng con, có người đã lớn, có người còn bé, nhưng bên Thầy, chúng con hãy còn thơ dại bé bỏng lắm, vẫn cần bóng mát để chở che và nương tựa, Thầy đi rồi, cuộc đời chúng con quá bơ vơ, nào biết sẽ nương tựa vào đâu!

Đời chúng con, trước lúc xuất gia, cũng giống như kẻ đi trong đêm tối, mịt mờ trôi nổi theo tập khí vô minh không biết ngày thoát khỏi, nhưng từ khi được xuất gia với Thầy, được Thầy trao cho giới thân huệ mạng, chúng con được thân tướng của bậc xuất gia, rõ biết phương pháp thoát khỏi ba nẻo sáu đường. Tuy vậy, dù được Thầy khai hóa nhiệt thành trong bổn phận của bậc Đạo sư, nhưng tập khí lâu đời quá sâu nặng, nên trong cuộc sống hằng ngày, chúng con đã mắc nhiều sai lầm, không biết bao lần đã làm cho Thầy phải phiền lụy, đã làm cho vầng trán Thầy thêm nếp nhăn bởi lo lắng cho chúng con. Nhưng tất cả lỗi lầm của chúng con đã được Thầy, với tấm lòng của vị cha, tâm từ bi của bậc xuất sỹ, tha thứ tất cả. Giờ đây, chúng con hối hận lắm, ngưỡng mong Giác linh Thầy tha thứ cho sự non dại cho chúng con thêm lần nữa.

Kính lạy Giác linh Thầy!

Cuộc đời Thầy, dù không dạy chúng con qua bài kinh hay bổn luận, mà bằng thân giáo và khẩu giáo hằng ngày của bậc nghiêm tịnh giới luật. Mỗi lời của Thầy ban cho chúng con, dù đó là lời trách mắng hay hòa dịu, giờ chúng con mới hiểu được rằng, đó đều là những pháp ngữ quí giá, vì chúng xuất phát từ sự lịch nghiệm, từ trí tuệ cao vời của Thầy. Mỗi lời của Thầy, khi đi vào tâm khảm của chúng con, chúng đều như dòng suối mát rửa sạch lỗi lầm, như sóng thủy triều cuốn phăn những cáu bẩn trong tâm của chúng con. Không những Thầy khai hóa tâm hoang vu của chúng con, mà còn chăm lo cho chúng con từng miếng ăn, giấc ngủ. Chúng con vẫn nhớ, có những đêm một số huynh đệ ngủ không treo mùng thì Thầy không gọi dậy mà lặng lẽ treo mùng, đắp chăn cho; đến bữa ăn, trừ những lúc Thầy bận việc Phật sự hay bệnh tật, Thầy đều cùng ăn với đệ tử mà không ăn riêng tại phương trượng, bởi Thầy muốn gặp đầy đủ chúng con mỗi ngày và cũng là có dịp thuận tiện giảng dạy cho toàn thể chúng con những điều mà Thầy đã thấy chúng con sai lầm. Những khi huynh đệ nào bệnh tật thì Thầy đều hỏi han, căn dặn huynh đệ khác đi mua thuốc hay sữa về dùng cho mau khỏi bệnh. Hay trên bước đường tu, có những chướng duyên nào đó mà có những huynh đệ từ bỏ đời sống xuất gia để trở về đời sống của người ngoại hộ Tam bảo, Thầy cũng gọi riêng lên để chia sẻ tâm sự, lắng nghe tâm tư nhằm an ủi, bảo ban, tháo gỡ để vực dậy chí xuất trần cho vị ấy; dầu vậy, vì nhân duyên làm người xuất gia không còn nên Thầy cũng không cách nào níu kéo được, nhưng Thầy vẫn ân cần dạy bảo cách hành xử khi trở về đời sống thế tục, dù không ở chùa cũng vẫn phải làm người đệ tử tại gia chân chánh.

Thầy đặc biệt chú trọng đến sự nghiệp giáo dục, nên luôn luôn nhắc nhở và khuyến khích chúng con chuyên tâm học hành. Thầy thường bảo rằng, mình học nội điển cho thông suốt thì mới thấy rõ con đường tu hành, từ đó mới củng cố thêm vững chắc chí nguyện xuất trần; nhưng muốn độ sanh thì cần phải có phương tiện mới có thể đối cơ, do vậy phải học cả kiến thức của thế gian, mình biết nhiều nhưng nhờ hiểu rõ Phật pháp thì cái biết đó không phải sở tri chướng mà trở thành diệu dụng mỗi khi đối cơ tiếp vật.

Hạnh nguyện độ sanh của Thầy thật quá to lớn, dù có Phật sự xa hay gần, Thầy cũng không nề hà, cũng ngự đến những nơi cần sự có mặt của Thầy. Đó là Thầy đã thiết thực dạy cho chúng con thực hành hạnh Phổ Hiền và Quán Âm rồi vậy!

Thầy ơi, hơn 80 năm Thầy hiện hữu nơi cõi trần, dù đã trải qua biết bao thăng trầm vinh nhục, âu đó cũng là chướng duyên thử thách chí kiên cố của bậc Thượng sỹ, và Thầy đã vượt qua tất cả, mọi gian lao không làm Thầy nhụt chí, mọi trở ngại không ngăn nổi bước chân hùng dũng của con sư tử để đến những nơi đang khao khát pháp vị cam lồ.

Thầy ơi, làm sao chúng con có thể kể hết những công hạnh của Thầy, ngôn ngữ hạn hẹp của chúng con làm sao kể hết ân tình của Thầy dành cho chúng con, và làm sao bày tỏ hết tấm lòng của chúng con đối với Thầy. Bàn tay và sức lực nhỏ bé của chúng con làm sao có thể thắng được cơn vô thường để níu kéo Thầy về lại với chúng con. Từ đây chúng con vĩnh viễn mất Thầy rồi!!!

Giờ này, trong phút tiễn biệt, chim xa cành, trò xa thầy, chúng con không sao ngăn được dòng nước mắt đau thương, dẫu biết rằng, như thế là trái với lời dạy phải tự tại trước cơn vô thường của thầy. Chúng con xin hứa sẽ nỗ lực tu tập, thành tựu đạo nghiệp để không phụ tấm lòng thương tưởng và nâng đỡ của Thầy, sẽ cùng nhau đoàn kết nối tiếp sự nghiệp độ sanh mà Thầy đã để lại.

Xin đất mẹ thay chúng con lưu giữ và bảo tháp thay chúng con che chở nắng mưa cho nhục thân của Thầy. Toàn thể chúng con – những đệ tử thơ dại của Thầy, xin thành kính đảnh lễ Giác linh Thầy một lần sau rốt.

Than ôi!

Thầy đi một buổi sớm mai.

Pháp thân bất hoại, dấu hài còn ghi.

Chúng con bốn chúng hồ quì.

Tiễn Thầy lần cuối, biệt ly lệ sầu.

Dáng Thầy nay biết tìm đâu?

Lời Thầy xin nguyện khắc sâu trọn đời.

Thành kính bái biệt Thầy!

Nam-mô Từ Lâm tế chánh tôn, tứ thập ngũ thế, Thiên Đức đường thượng, húy thượng Quảng hạ Phước, hiệu Quán Hạnh, tự Thiện Nhơn, Hòa thượng Bổn sư Tân viên tịch Giác linh thùy từ chứng giám. 

Đệ tử của Thầy

Nhuận Thịnh

Thành kính tưởng niệm